Khi nhắc đến một “Thành phố Điện ảnh”, nhiều người thường hình dung đến những trường quay hiện đại, các liên hoan phim quốc tế hay những bộ phim đạt giải thưởng danh giá. Tuy nhiên, trong hệ giá trị mà UNESCO theo đuổi, một thành phố điện ảnh không chỉ được đánh giá bởi năng lực sản xuất phim, mà còn bởi khả năng đưa điện ảnh trở thành một phần của đời sống cộng đồng.
Chính vì vậy, trong các cam kết được Thành phố Hồ Chí Minh xác định sau khi gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO ở lĩnh vực điện ảnh, phát triển “Điện ảnh học đường” được xem là một trong những nhiệm vụ trọng tâm và mang ý nghĩa chiến lược lâu dài.
Thành phố tổ chức ra mắt bộ nhận diện Thành phố Điện ảnh và công bố sáng kiến “Kiến tạo Điện ảnh học đường”
1. Không chỉ quan tâm đến phim, mà quan tâm đến con người
Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO được xây dựng dựa trên quan điểm văn hóa và sáng tạo phải trở thành động lực cho phát triển bền vững.
Với các Thành phố Điện ảnh, điều này không chỉ đồng nghĩa với việc tạo ra nhiều bộ phim hơn, mà còn phải mở rộng khả năng tiếp cận văn hóa, tạo cơ hội tham gia sáng tạo cho cộng đồng và xây dựng thế hệ công dân sáng tạo trong tương lai.
Trong hồ sơ cam kết của Thành phố Hồ Chí Minh gửi UNESCO, một trong những mục tiêu nổi bật được xác định là phát triển giáo dục nghệ thuật điện ảnh trong trường học nhằm nâng cao khả năng cảm thụ nghệ thuật, bồi dưỡng năng lực thẩm mỹ và nuôi dưỡng thế hệ lãnh đạo sáng tạo tương lai. Đây là một trong những nội dung được UNESCO ghi nhận như một giá trị cốt lõi của Thành phố Sáng tạo Điện ảnh. Nói cách khác, nếu sản xuất phim là xây dựng hiện tại của ngành điện ảnh thì điện ảnh học đường chính là đầu tư cho tương lai của ngành.
Sáng kiến điện ảnh học đường chính là đầu tư cho tương lai của ngành.
2. Từ khán giả tương lai đến những nhà sáng tạo tương lai
Một ngành công nghiệp điện ảnh phát triển bền vững không thể chỉ dựa vào đội ngũ đạo diễn, biên kịch hay nhà sản xuất chuyên nghiệp.
Điện ảnh cần một hệ sinh thái rộng lớn hơn, bao gồm khán giả có khả năng thưởng thức nghệ thuật, những người trẻ có tư duy sáng tạo và lực lượng lao động tương lai cho các ngành công nghiệp văn hóa.
Khi học sinh được tiếp cận với điện ảnh từ sớm, các em không chỉ học cách xem phim mà còn học cách đọc hình ảnh, hiểu ngôn ngữ kể chuyện, nhận diện giá trị văn hóa và phản biện thông tin trong môi trường truyền thông số. Đó cũng là những năng lực được xem là thiết yếu của công dân trong thế kỷ XXI.
Các em học sinh THPT Trường Gia Định được xem những bộ phim ngắn đạt giải nhất LHP ngắn TPHCM lần thứ I
Điện ảnh học đường vì thế không đơn thuần là dạy làm phim. Đó là quá trình hình thành tư duy sáng tạo, khả năng kể chuyện, kỹ năng làm việc nhóm và năng lực truyền thông cho thế hệ trẻ.
3. Thành phố Hồ Chí Minh đang bắt đầu từ những hành động cụ thể
Ngay trong năm đầu tiên triển khai các cam kết với UNESCO, Thành phố Hồ Chí Minh đã khởi động sáng kiến “Kiến tạo Điện ảnh trong học đường” với sự phối hợp giữa ngành văn hóa và ngành giáo dục. Hoạt động này được công bố trong khuôn khổ Liên hoan phim ngắn TP.HCM lần thứ II năm 2026 và được triển khai tại nhiều trường trung học trên địa bàn thành phố.
Song song đó, thành phố cũng công bố Hội thi sáng tác video ngắn dành cho học sinh, tạo điều kiện để các em trực tiếp trải nghiệm quá trình sáng tạo nội dung, từ hình thành ý tưởng, xây dựng kịch bản đến ghi hình và dựng phim. Đây là bước đi quan trọng bởi thay vì chỉ tiếp cận điện ảnh với tư cách người xem, học sinh được trao cơ hội trở thành người kể chuyện bằng chính góc nhìn của mình.
Từ những câu chuyện về trường lớp, gia đình, môi trường sống hay thành phố nơi các em lớn lên, điện ảnh trở thành công cụ để người trẻ thể hiện suy nghĩ, cảm xúc và trách nhiệm xã hội.
Thành phố công bố Hội thi sáng tác video ngắn dành cho học sinh
Thực tế cho thấy, giáo dục nghệ thuật và giáo dục điện ảnh là xu hướng được nhiều Thành phố Sáng tạo của UNESCO lựa chọn. Tại thành phố điện ảnh Cannes của Pháp, giáo dục văn hóa nghệ thuật được triển khai xuyên suốt từ bậc tiểu học đến đào tạo nghề, được xem là nền tảng để xây dựng lực lượng sáng tạo cho tương lai.
Đối với các Thành phố Điện ảnh trong mạng lưới UNESCO, việc đầu tư vào thế hệ trẻ không chỉ nhằm đào tạo nhân lực cho ngành công nghiệp điện ảnh mà còn góp phần hình thành cộng đồng sáng tạo, tăng cường sự tham gia văn hóa và xây dựng bản sắc đô thị.
Nhìn từ góc độ này, điện ảnh học đường không phải là một hoạt động bổ trợ, mà là một cấu phần quan trọng trong chiến lược phát triển của các thành phố sáng tạo trên toàn thế giới.
4. Một cam kết cho tương lai của Thành phố Sáng tạo Điện ảnh
Việc lựa chọn “Điện ảnh học đường” là một trong những cam kết trọng điểm cho thấy Thành phố Hồ Chí Minh đang tiếp cận điện ảnh theo hướng phát triển bền vững và lấy con người làm trung tâm.
Bởi suy cho cùng, sức mạnh của một Thành phố Điện ảnh không chỉ nằm ở số lượng bộ phim được sản xuất mỗi năm, mà còn nằm ở khả năng nuôi dưỡng những thế hệ công dân biết sáng tạo, biết kể câu chuyện của cộng đồng mình và biết sử dụng nghệ thuật như một công cụ kết nối xã hội.
Những lớp học hôm nay có thể chính là nơi khởi đầu của các nhà làm phim tương lai. Nhưng quan trọng hơn, đó là nơi hình thành một thế hệ công dân sáng tạo, là nền tảng cốt lõi để Thành phố Hồ Chí Minh hiện thực hóa tầm nhìn trở thành một Thành phố Sáng tạo Điện ảnh trong mạng lưới UNESCO và trên bản đồ điện ảnh khu vực.